Oekraïne is een Oost-Europees land met 46 millioen inwoners. Het Oekraïns is de enige officiële taal, maar zeer veel mensen spreken ook Russisch. Kiev is de hoofdstad. Het grootste aantal Oekraïnse arbeiders in het buitenland bevinden zich in de Russische Federatie, maar ook velen migreren naar West-Europese landen in de hoop daar een betere toekomst te vinden.

In Brussel is, net als in andere hoofdsteden, een grote Oekraïnse gemeenschap aanwezig waarvan veel mensen na enkele jaren terugkeren naar Oekraïne. Sommigen onder hen verloren tijdens hun verbijf in België hun huis of hun land in Oekraïne door overstromingen. De werkloosheidsgraad stijgt drastisch in Oekraïne waardoor velen een zelfstandige business proberen uit te bouwen na terugkeer.

ERSO SURVEY ON UKRAINE (2009)

"Solidarity Net Ukraine" functioneerde van september 2008 tot augustus 2009 als een netwerk van Oekraïnse partnerorganisaties in 15 regio's, onder coördinatie van Caritas Oekraïne in Lviv (West Oekraïne). Dit netwerk bestond uit 30 onafhankelijke NGO's. Ze boden ondersteuning aan terugkeerders in de regio's: Lviv, Ternopil, Ivano-Frankivsk, Uzhgorod, Chernivci, Rivne, Khmelnicki, Zhytomyr, Vinniciya, Odessa, Dnipropetrovsk, Mykolaiv, Doneck, Kharkiv en Kiev. Daarnaast waren deze partners ook actief op het gebied van sociaal werk, de bestrijding van mensenhandel, jeugd/familie hulpverlening and ontwikkelingssamenwerking.

Het project werd verlengd en wordt momenteel gecoördineerd door Caritas International Belgium en ondersteund door Caritas Oostenrijk. Via het 'Focal Point Urkraine' dat zich in Oostenrijk bevindt, worden migranten die terugkeren naar Oekraïne uit verschillende Europese landen (ERSO network) na terugkeer begeleid in hun eigen regio. Ze ontvangen de nodige informatie reeds vóór hun vertrek en er wordt gezorgd voor geindividualiseerde begeleiding tot zes maanden na hun terugkeer, aangepast aan hun specifieke individuele behoeftes. Na aankomst moet iedere terugkeerder contact opnemen met het coördinerende Caritas kantoor in Lviv. Coördinator Iryna Brych en juridisch adviseur Rostyslav Kis zorgen voor de begeleiding van de terugkeerders.

Onze partners ondersteunen terugkeerders bij hun eerste stappen na terugkeer via uitgebreide juridisch advies, het toeleiden naar beroepsopleidingen, het verwerven van toegang tot sociale en medische begeleiding en psychologisch ondersteuning. Materiële ondersteuning wordt gegeven aan de terugkeerders afhankelijk van hun individuele situatie en noden. Gedurende de laatste periode van het project hield dit voor de meeste cases in dat ondersteuning werd geboden om een inkomstgenererende activiteit op te starten. Het reïntegratieproces wordt gecontroleerd en opgevolgd voor een periode van 6 maanden na terugkeer.

Olga keerde in februari 2009 terug naar Oekraïne. Ze was een alleenstaande moeder en haar drie kinderen verbleven in Oekraïne. Olga contacteerde Caritas Belgium voor een vrijwillige terugkeer, haar jongste dochter was toen 1 jaar oud. Ze vond dat ze frequent contact had met haar kinderen, wat neerkwam op 1 maal per maand telefonisch contact. Haar ouders leefden ver van haar vandaan en haar man had haar al een ruime tijd geleden verlaten. Ze was een zeer optimistische en realistische vrouw.

Olga wou met haar reïntegratiebudget professioneel materiaal kopen om een kapsalon te openen en schatte de kosten voor dit materiaal op 1100 euro. Caritas België kon 700 euro geven en 400 euro werd toegevoegd vanuit het ERSO-project (Europese fondsen). Olga wou graag bij haar kinderen zijn na haar terugkeer en koos daarom voor een beroep dat ze van thuis uit kon uitoefenen. Haar oudste kon haar helpen zodat ze samen het gezin konden onderhouden.

Caritas Kiev en vooral het Solidarity Net, onderzochten de mogelijkheden voor Olga in haar regio, ondersteund door de NGO partner "Dopomoha Liudiam" (Chernicvy). Dit is een van hun eerste verslagen:

1) In het dorp Izevci is geen kapsalon. Een kapster kan een goed inkomen verdienen.

2) Olga heeft reeds een gebouw gevonden aan de overkant van de straat waar ze haar kapsalon kan openen, maar hiervoor heeft ze nog de toestemming nodig van de burgermeester van het dorp.  

Het lokale bestuur weigerde Olga's aanvraag om een kapsalon te openen in dat gebouw, maar een week later werd een andere plaats gevonden op een gunstige locatie: in het centrum van het dorp naast een café en een trouwzaal. Het appartement was in goed staat (slechts enkele kleine aanpassingen waren nodig) en was eigendom van een familielid van Olga. Nadat Olga al haar materiaal had aangekocht, verzamelde ze de documentatie om haar zaak te registeren en ontving ze meubels van Caritas Kiev.

Momenteel werken Olga en haar dochter succesvol samen in het kapsalon. Olga zorgt dikwijls voor haar jongere kinderen terwijl haar dochter in de zaak werkt. 

Voor alle vragen over reïntegratie in Oekraïne, gelieve contact op te nemen met:

Ine Lietaert
i.lietaert@caritasint.be
0032 2 229 36 27